TRANSCRIPT 🔗
Marleen (00:00)
In de vorige afleveringen heb ik gedeeld waarom veel interview aanpakken, kort schieten en hoe ik mijn eigen interviewstijl heb getransformeerd. En vandaag geef ik je een kijkje in wat ik zie als het hart van een succesvol interview. En dat is namelijk de centrale vraag methode.
Ik ben Marleen Toxopeus, podcast strateeg en podcastmaker. En in deze podcast geef ik je iedere dinsdag en donderdag een podcast tip. En ik vertel je hoe je deze inzet en wat het gaat betekenen voor jou als podcaster en voor de organisatie die jij vertegenwoordigt. Zo zet jij in een jaar meer dan 100 stappen op het gebied van je podcast starten, lanceren en groeien.
Eén van de grootste doorbraken in mijn interviewaanpak was op het moment dat ik stopte met voorbereiden van eindeloze vragenlijsten. En in plaats daarvan begon ik te werken met wat ik nu de centrale vraag noem. En meer daarover, over dat eerdere, hoor je in de twee eerdere afleveringen. En ik zal de link daarnaar delen met je in de shownotes.
Maar laat me beginnen eventjes met de centrale vraag en wat dat niet is. Het is namelijk niet...de eerste vraag die je stelt in je interview. En het is ook niet een specifieke formulering die je letterlijk gaat gebruiken. Het is zeker niet één van de tien of twintig vragen op je vragen wijst. De centrale vraag is eigenlijk meer een kompas in je gesprek dan een specifieke vraag op zich. Het is de onderliggende essentie, het fundament zeg maar, je hele interview op draait en omdraait.
Je zou het ook kunnen noemen de rode draad die alle delen van het gesprek met elkaar verbindt. De lijm die het hele gesprek tot één geheel maakt. Dat is de centrale vraag. ik herinner me, ik zal je even een voorbeeld geven, want dan komt het wat meer tot leven. Ik herinner me nog goed een van mijn interviews met Dide. Zij maakt podcast veelal voor culturele instellingen.
En in plaats van haar te overstelpen met 20 vragen over techniek, strategie en format, formuleerde ik één centrale vraag. En uiteindelijk werd dat de vraag, wat is de unieke kracht van podcasting voor culturele instellingen? En hoewel ik deze vraag niet letterlijk zo stelde in het gesprek, gebruikte ik hem dus als kompas. En het leuke is als je dan in gesprek gaat en je kunt loslaten, je kunt je vragen en je voorbereiding loslaten, dan ben je in staat om veel beter te luisteren en dan ontdek je de interessante zijpaadjes van een gesprek.
En als je daar dan op avontuur gaat op die zijpaadjes, is het heel goed dat je weet wat je kompas is in het gesprek. Dus je herleidt alles weer terug en komt altijd weer tot de vraag en je doet alles om daar in te verdiepen, in te verbreden, dat te onderzoeken door die centrale vraag steeds weer als kompas in te zetten en ook vooral in te zetten als je het even kwijt bent.
Ja, en het leuke van het gesprek, resultaat was gewoon een heel samenhangend gesprek waar we echt de diepte ingingen met een duidelijke boodschap en dus ook waarde voor mijn luisteraars. Nou, mooier dan dat kun je het bijna niet krijgen. En je vraagt je misschien af, waarom is deze aanpak dan zo krachtig?
Nou, ik zal je proberen te overtuigen met drie redenen waarom dit werkt volgens mij. Maar er is wel een side note en dat is dat de volledige impact pas echt duidelijk wordt als je het systeem, mijn systeem, in zijn geheel toepast. Iedereen heeft weer zijn eigen systeem. Ik heb mijn systeem.
Ten eerste is dat focus en dat hadden we het net over. Door die ene centrale vraag te bepalen krijg je interview dus richting samenhang. Heel veel luisteraars die haken af bij gesprekken die alle kanten opschieten. Daar word je echt heel erg, hoe zeg dat, onrustig van. Ik kan het trouwens wel verdragen bij mensen over wie ik alles wel wil weten. Bijvoorbeeld als je twee show-hosts hebt die je echt allebei fantastisch vindt en die gaan in gesprek dan maakt het niet zoveel uit waarover ze kletsen. Maar dan moet je dus wel de show-hosts...echt fantastisch vinden. En dat is dus bij organisaties, podcasts voor organisaties, is dat moeilijk te realiseren, lijkt mij. Dus alle kanten opschieten met je gesprek, dat kost gewoon luisteraars.
Ten tweede, een van de grootste interview valkuilen is oppervlakkigheid. Steeds nieuwe onderwerpen aansnijden zonder maar ergens echt in te durven duiken. En met de centrale vraagmethode voorkom je dit, omdat je steeds weer terug naar die essentie gaat. Dus je ontkomt er niet aan om of de breedte of de diepte in te gaan met je gast.
En het derde voordeel is misschien wel het meest verrassende en iets wat ik uitgebreid behandel in mijn Podcast Interview Formule Training. En dat heeft te maken met de hele dunne lijn. Maar laat ik het anders noemen, de paradoxale relatie tussen voorbereiden en spontaniteit.
Er zit een hele dunne lijn en een dunne grens in wanneer het doorschiet naar het een of doorschiet naar het andere. Maar het is ook zo mooi om dit in te zien en het kan heel veel verdieping brengen. Oké, hoe bepaal je dan zo'n centrale vraag, die cruciale centrale vraag? Nou, zonder mijn eigen hele systeem weg te geven kan ik je wel even een glimp geven van het proces. Het start namelijk altijd bij één en dezelfde persoon en dat is je luisteraar.
In tegenstelling tot wat heel veel mensen denken is een goed interview niet gericht op wat jij als interviewer wilt weten en het is ook niet primair gericht op wat je gast, dat denken ook heel veel gasten, op wat je gast wil vertellen, de boodschap die je gast heeft. Draai ik juist op het snijvlak van beide of van eigenlijk nog een persoon erbij. En dat is dat het draait om wat je luisteraar nodig heeft. Ik zie mezelf altijd als de ogen, de oren, maar ook de mond van mijn luisteraar. Want ik ben daar om de luisteraar verder te helpen. En daarom begint de zoektocht naar de centrale vraag altijd met, wat kan ik met deze specifiek gast samen bieden aan mijn specifieke doelgroep/ luisteraar?
Dit was natuurlijk nog maar het topje van de ijsberg, want in mijn podcast interview formule training leid ik je stap voor stap door het proces om precies bij de juiste centrale vraag voor jouw interview te komen, voor elke gast en voor elke aflevering van jouw podcast. En daarin deel ik ook de verfijningstechnieken die ik heb ontwikkeld naar aanleiding van meer dan 100 interviews. En nog veel meer trouwens als je mijn tijd als redacteur bij televisie ook nog meetelt.
Maar een klein voorproefje van een van de technieken die ik gebruik is wat ik de doorvraagtechniek noem. En zodra ik een mogelijke centrale vraag denk te hebben, dan stel ik mezelf de vraag. En wat is dan de vraag achter deze vraag? Of wat is de vraag na deze vraag? Wat is de vraag onder deze vraag? De richting die je opgaat maakt niet zo veel uit als je maar altijd één stapje hoger/ verder proberen te komen, want dan kom je met ieder stapje dichter bij de kern.
Nou, wat betekent dit voor jou als jij betere podcast interviews wilt voeren, of gewone interviews, het hoeft niet eens alleen met podcasting te zijn. Als je bent zoals ik vroeger was, communicatie professional, of later een redacteur die worstelt met de balans tussen voorbereiding en spontaniteit, dan kan die centrale vraagmethode dus echt een game changer zijn, omdat je zo goed voorbereid bent en zo'n mooi kompas voor jezelf formuleert, dat je gewoon heel goed kunt loslaten in het gesprek zelf.
Ja, ik hoor ook regelmatig communicatie professionals. Ik heb laatste vragen gedropt op Instagram, waarover ze onzeker zijn qua interview vaardigheden en ze vragen zich met name af en misschien jij ook wel. Zal het gesprek wel boeiend genoeg zijn? Weet ik wel de juiste prikkelende vragen te stellen? En hoe zorg ik er nou voor dat het gesprek ook natuurlijk verloopt, dat het niet stroef gaat lopen en dat het soepel blijft en dus interessant wordt.
Wat ik eerder al zei, die centrale vraag-aanpak is het fundament van de oplossing voor al deze zorgen. Maar het is wel belangrijk om te begrijpen dat het deel uitmaakt van een grote geheel. En dat grotere geheel is mijn Podcast Interview Formule.
Daarin neem ik je mee door het volledige systeem. En laat ik je ook zien hoe die centrale vraag dan samenwerkt met vier andere hele belangrijke elementen.
Wil je er meer over weten? Ga dan naar www.podcastleaders.nl dat is mijn website. Daar vind je alle informatie over mijn training.
In de volgende aflevering ga ik in op een ander cruciaal element van mijn methode en dat is de kunst van het echt luisteren.
Ben je nu enthousiast geworden over die centrale vraag methode en wil je het volledig systeem leren? Ga dan naar www.podcastleaders.nl. vind je alle informatie over mijn training, de Podcast Interview Formule, waarin ik je slechts in anderhalf uur leer hoe je van spanning en krampachtig en zenuwen naar diepgaande gesprekken gaat in vijf stappen.
Dank je wel voor het luisteren en ik hoor of zie je bij de volgende.